Hàn Ống Thép: Hướng Dân Chi Tiết A-Z

Kỹ thuật hàn ống thép là công đoạn quan trọng trong sản xuất, thi công và sửa chữa hệ thống đường ống. Dù là đường ống cấp thoát nước, hệ thống PCCC, khí nén, dầu khí hay kết cấu cơ khí, chất lượng mối hàn luôn quyết định trực tiếp đến độ bền, độ kín và mức độ an toàn vận hành.

Vậy quy trình hàn ống thép gồm những bước nào? Cần chuẩn bị gì? Mỗi phương pháp hàn có đặc điểm ra sao? Inoxsteel sẽ hướng dẫn chi tiết từng phần dưới đây theo dạng thực hành, giúp bạn có cái nhìn đầy đủ và áp dụng đúng kỹ thuật.

Các Phương Pháp Hàn Ống Thép Phổ Biến

Hiện nay, có 5 phương pháp hàn ống thép được sử dụng phổ biến trong sản xuất và thi công.

Hàn Hồ Quang Tay (MMA)

Nguyên lý hoạt động

Phương pháp này sử dụng que hàn có lớp thuốc bọc. Khi tạo hồ quang giữa que hàn và bề mặt ống thép:

• Lõi kim loại nóng chảy tạo mối hàn.
• Lớp thuốc bọc cháy sinh khí bảo vệ và xỉ hàn.
• Khí bảo vệ giúp kim loại nóng chảy hạn chế oxy hóa.

Ưu điểm

• Thiết bị đơn giản.
• Chi phí đầu tư thấp.
• Linh hoạt ngoài công trường.
• Phù hợp nhiều kích thước ống.

Hạn chế

• Khó kiểm soát độ ổn định hồ quang.
• Sinh nhiều khói và xỉ.
• Phụ thuộc nhiều vào tay nghề.

Đây là phương pháp được dùng nhiều nhất trong thi công thực tế vì dễ triển khai và linh hoạt.

Hàn Hồ Quang Kim Loại Khí (MIG/MAG)

Nguyên lý hoạt động

• Dùng dây hàn cấp tự động.
• Hồ quang tạo ra từ dây nóng chảy.
• Vùng hàn được bảo vệ bằng khí (khí trơ hoặc khí có tính khử).

Đặc điểm nổi bật

• Tốc độ hàn nhanh.
• Mối hàn sạch, ít xỉ.
• Phù hợp hàn tự động và bán tự động.

Yêu cầu

• Máy hàn chuyên dụng.
• Bình khí bảo vệ và bộ điều chỉnh lưu lượng.

MIG/MAG thường được sử dụng trong xưởng sản xuất hoặc dây chuyền chế tạo ống thép quy mô lớn.

Hàn Hồ Quang Vonfram Khí (TIG)

Nguyên lý

• Sử dụng điện cực Vonfram không nóng chảy.
• Khí trơ (Argon) bảo vệ vùng hàn.
• Que bù được cấp riêng biệt.

Ưu điểm

• Mối hàn đẹp.
• Độ chính xác cao.
• Ít biến dạng nhiệt.
• Độ kín và độ ngấu tốt.

Ứng dụng

• Hàn ống thép không gỉ.
• Hàn vật liệu mỏng.
• Hệ thống yêu cầu kỹ thuật cao.

TIG đòi hỏi tay nghề cao và tốc độ chậm hơn MIG, nhưng đổi lại chất lượng mối hàn vượt trội.

Hàn Hồ Quang Chìm (SAW)

Cơ chế

• Dây hàn nóng chảy.
• Hồ quang được bao phủ bởi lớp thuốc bột.
• Hồ quang không lộ ra ngoài.

Ưu điểm

• Hàn tự động hoàn toàn.
• Tốc độ cao.
• Ít bắn tóe và khói.

Ứng dụng

• Ống thép đường kính lớn.
• Ống hàn xoắn.
• Mối hàn dài liên tục.

Phương pháp này thường áp dụng trong sản xuất công nghiệp quy mô lớn.

Hàn Lò Xo (Hàn Ép Điện)

Nguyên lý

• Hai mép ống được nung nóng bằng điện.
• Lực ép từ hệ thống cơ khí (lò xo/ép) giúp hai mép dính lại.
• Không cần que hàn bổ sung.

Ưu điểm

• Mối hàn kín.
• Ít khuyết tật.
• Không dùng vật liệu phụ.

Nhược điểm

• Thiết bị chuyên dụng.
• Chi phí đầu tư cao.

Phương pháp này thường được dùng trong dây chuyền sản xuất ống thép hàn cỡ nhỏ.

Hướng Dẫn Kỹ Thuật Hàn Ống Thép Chi Tiết

Dưới đây là quy trình chuẩn khi thực hiện hàn ống thép trong thi công thực tế.

1. Chuẩn Bị Máy Hàn

Máy hàn là thiết bị quan trọng nhất.

Cần kiểm tra:

• Nguồn điện ổn định.
• Mỏ hàn không rò rỉ.
• Dây mass kết nối chắc chắn.
• Lưu lượng khí (nếu dùng MIG/TIG).

Điều chỉnh dòng điện

Thông thường:

• 100 – 150A cho ống thông dụng.
• Ống lớn cần que 4–5mm và dòng cao hơn.

Nên hàn thử trên phôi bỏ để điều chỉnh dòng điện phù hợp trước khi vào mối chính.

2. Chuẩn Bị Phôi Hàn

Phôi quyết định phần lớn chất lượng mối hàn.

Yêu cầu:

• Không rỉ sét.
• Không dầu mỡ.
• Không nứt rỗ.
• Làm sạch bằng bàn chải hoặc mài.

Gia công mép:

• Cắt đúng kích thước.
• Vát mép chữ V (nếu ống dày).
• Đảm bảo khe hở khoảng 1.6 – 2mm.

Bề mặt sạch giúp hạn chế rỗ khí và tăng độ ngấu.

3. Hàn Đính Ống Thép

Hàn đính giúp cố định 2 đoạn ống trước khi hàn chính thức.

Thực hiện như sau:

1. Đặt ống thứ nhất lên bàn gá.
2. Đặt ống thứ hai sao cho mép vát đối diện nhau.
3. Căn chỉnh lệch tâm không quá 1.6mm.
4. Hàn đính tại 4 vị trí đối diện (10 – 15mm).

Yêu cầu kỹ thuật:

• Độ ngấu chân tối thiểu 1.6mm.
• Hàn đối xứng để tránh co lệch.
• Sau đính phải mài chỉnh bề mặt.

Có thể sử dụng đồ gá (ray chữ nhật) để tiết kiệm thời gian và đảm bảo chính xác.

4. Hàn Lớp / Hàn Lót

Đây là lớp quan trọng nhất quyết định độ kín.

Cố định ống nghiêng 45 độ so với mặt đất.

Đối với hàn TIG

• Hàn ở vị trí 4h20 hoặc 6h30.
• Hồ quang cách bề mặt khoảng 2 lần đường kính điện cực.
• Cấp que bù đều tay.
• Di chuyển nhẹ dạng dích dắc.

Yêu cầu:

• Hồ quang ổn định.
• Không cháy cạnh.
• Không rỗ khí.
• Không chảy xệ.

Đối với lớp hàn lót thông thường

• Hàn theo chiều kim đồng hồ.
• Điều chỉnh tay cầm mỏ và que bù thoải mái.
• Cung cấp đủ nhiệt ở mép cùn.
• Kiểm soát kim loại nóng chảy không tràn xuống.

Sau lớp lót đạt yêu cầu, tiếp tục hàn lớp điền và lớp phủ.

Lưu Ý Quan Trọng Khi Hàn Ống Thép

Để mối hàn đạt chất lượng cao, cần lưu ý:

• Làm sạch bề mặt trước khi hàn.
• Chọn que/dây hàn đúng vật liệu
• Điều chỉnh dòng điện phù hợp độ dày.
• Giữ khoảng cách hồ quang ổn định.
• Sử dụng khí bảo vệ đúng loại và lưu lượng.
• Làm sạch xỉ giữa các lớp hàn.
• Kiểm tra mối hàn sau khi hoàn thành.

Có thể kiểm tra bằng:

• Quan sát trực tiếp.
• Thử áp lực.
• Siêu âm (nếu yêu cầu kỹ thuật cao).

Vai Trò Của Hàn Trong Sản Xuất Ống Thép Hàn

Phần lớn ống thép hàn trên thị trường được tạo từ:

• Thép cuộn.
• Thép tấm.
• Được uốn thành ống tròn.
• Sau đó hàn nối mép dọc hoặc xoắn.

Chất lượng đường hàn quyết định trực tiếp đến:

• Khả năng chịu áp lực.
• Độ kín.
• Độ bền lâu dài.

Vì vậy, trong sản xuất ống thép, công nghệ hàn là yếu tố cốt lõi. Kỹ thuật hàn ống thép không quá phức tạp nhưng đòi hỏi:

• Chuẩn bị kỹ lưỡng.
• Kiểm soát nhiệt chính xác.
• Tay nghề thợ ổn định.
• Thực hiện đúng quy trình.

Dù bạn sử dụng MMA, MIG/MAG, TIG hay SAW, việc tuân thủ đúng các bước chuẩn bị – hàn đính – hàn lót – hoàn thiện sẽ giúp mối hàn đạt độ bền, độ kín và tính thẩm mỹ cao.

Inoxsteel cam kết cung cấp vật tư ống thép chất lượng, hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu và giải pháp tối ưu cho mọi công trình công nghiệp và dân dụng.

Nếu bạn cần tư vấn về ống thép hàn hoặc giải pháp thi công phù hợp, hãy liên hệ ngay với Inoxsteel để được hỗ trợ chi tiết.